Türkiye'ye hitap eden bir işletme için .com.tr veya .tr yerel güven ve ülke sinyali sağlar; TRABİS döneminde .com.tr, .net.tr ve .org.tr belgesiz alınabilir. Uluslararası hedef ya da yurt dışı müşteri varsa .com daha tanıdıktır. Ciddi bir marka için ismi hem .com hem .com.tr'de kaydedip birini ana adres yapmak, diğerini ona yönlendirmek daha güvenli bir yaklaşımdır.
Bu yazıda üç uzantıyı kimlerin alabileceği, belge şartı, arama motoru etkisi, fiyat ve marka koruması açısından karşılaştırıyoruz. İsminizin üç uzantıda da boş olup olmadığını kontrol edip alan adınızı kaydedin; aşağıdaki karşılaştırma hangisini ana adres yapacağınıza karar vermenize yardımcı olur.
Kısa karar rehberi
Seçimi en çok müşterilerinizin nerede olduğu belirler. Dört yaygın durum için öneri şöyle:
- Yalnızca Türkiye'ye satış yapıyorsanız: .com.tr ana adres, .com koruma ve yönlendirme amaçlı.
- Yurt dışına satış yapıyor veya yapmayı planlıyorsanız: .com ana adres, .com.tr yönlendirme amaçlı.
- Kısa ve yerel bir adres istiyorsanız: .tr ana adres; aynı ismin .com.tr'sini de koruma amaçlı kaydedin.
- Kısa süreli bir kampanya sitesi için: .online veya .site gibi yeni uzantılar düşünülebilir, ancak yenileme ücretini önceden kontrol edin.
Uzantılar arasındaki farklar
.com genel bir üst düzey alan adıdır (gTLD); .com.tr ve .tr ise Türkiye'nin ülke kodlu uzantısına (ccTLD) bağlıdır.
gTLD (generic top-level domain), belirli bir ülkeye bağlı olmayan uzantılardır ve kuralları ICANN'in sözleşmeleriyle belirlenir. ccTLD (country code top-level domain) ise iki harfli ülke kodlarından oluşur. .tr kayıtları, BTK'nın görev ve yetkisindeki TRABİS üzerinden yürür. .com.tr ikinci düzey bir yapıdır (ornek.com.tr), .tr ise doğrudan yapıdır (ornek.tr).
| Özellik | .com | .com.tr | .tr |
|---|---|---|---|
| Tür | gTLD | ccTLD, ikinci düzey | ccTLD, doğrudan |
| Kimler alabilir | Herkes | Gerçek veya tüzel kişiler | Gerçek veya tüzel kişiler; öncelik dönemlerinden sonra "ilk gelen ilk alır" |
| Belge | Gerekmez | 14.09.2022'den beri gerekmez | TRABİS'in tahsis kurallarına göre |
| Kayıt süresi | 1–10 yıl | 1–5 yıl | 1–5 yıl |
| İlk yıl / yenileme (Bulutzone) | 500,00 ₺ / 503,41 ₺ | 91,22 ₺ / 100,98 ₺ | 145,85 ₺ / 155,61 ₺ |
| Google'da ülke sinyali | Yok | Türkiye | Türkiye |
| Genel algı | Uluslararası ve tanıdık | Türkiye'de yerleşik, kurumsal | Kısa, yerel ve daha yeni |
Fiyatlar son güncelleme tarihi olan 19 Eylül 2026 itibarıyla, KDV hariç, kura bağlı değişebilir. Tüm uzantılar için güncel alan adı fiyat listesine bakabilirsiniz.
.com.tr ve .tr'de TRABİS dönemi
14 Eylül 2022'den beri .tr uzantılı alan adları TRABİS üzerinden tahsis ediliyor ve .com.tr, .net.tr, .org.tr için belge şartı kalktı.
Belge şartı
TRABİS öncesinde .com.tr, .net.tr ve .org.tr belgeli olarak tahsis ediliyordu; yani başvuruda marka veya unvan gibi hakları gösteren belgeler isteniyordu. TRABİS ile iki tahsis yöntemi tanımlandı: bilgi ve belgelerin kayıt kuruluşuna verildiği belgeli tahsis ve "ilk gelen ilk alır" kuralının geçerli olduğu belgesiz tahsis. Bu üç uzantı belgesiz gruba geçti. İlk gelenin tespitinde başvurunun TRABİS'e ulaştığı zaman esas alınır.
Belge şartı süren uzantılar kurum veya meslek grubuna özeldir: .gov.tr, .bel.tr, .edu.tr, .k12.tr, .pol.tr, .av.tr ve .dr.tr. Hangi uzantıda hangi belgenin istendiğini belge gerektiren .tr uzantıları sayfasında bulabilirsiniz.
Kimler alabilir?
TRABİS'in sık sorulan sorularına göre gerçek veya tüzel kişiler, tercih ettikleri kayıt kuruluşunun başvuru formunu doldurarak başvurabilir; form eksik veya hatalı doldurulursa başvuru kabul edilmez. Yani şahıs olarak da .com.tr alabilirsiniz.
Doğrudan .tr yapısında ilk tahsisler öncelik kategorileriyle yapıldı. Önce .gov.tr, .edu.tr, .bel.tr gibi kamu uzantılarının sahiplerine, ardından belirli .org.tr sahiplerine, sonra da 25 Ağustos 2023 itibarıyla .com.tr dahil farklı .tr uzantılarına sahip olanlara öncelik tanındı. Bu son kategorideki başvurular 14 Şubat 2024'te başladı. TRABİS'e göre bu süreçlerden sonra ornek.tr yapısındaki adlar da "ilk gelen ilk alır" kuralıyla tahsis edilir.
TRABİS ayrıca kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı adları tahsise kapalı adlar listesinde (TAKAL), "banka", "finans", "bakanlık" gibi aldatıcı kullanıma açık adları ise tahsisi kısıtlı adlar listesinde (TAKIL) tutar. Bu listelerdeki adların tahsisi engellenir veya zorlaştırılır.
SEO açısından uzantı fark eder mi?
Uzantı tek başına sıralamayı yükseltmez; ancak ülke kodlu uzantılar sitenin hangi ülkeyi hedeflediğini arama motoruna açıkça söyler.
ccTLD ve hedef ülke sinyali
Google Search Central'ın çok bölgeli siteler rehberine göre .de gibi ülke kodlu uzantılar, sitenin belirli bir ülkeye yönelik olduğuna dair hem kullanıcılara hem arama motorlarına güçlü bir sinyal verir. Aynı mantıkla .com.tr ve .tr, Türkiye'yi hedefleyen bir sinyal taşır. Google aynı rehberde .co, .tv, .io ve .me gibi bazı ülke kodlarını, kullanıcıların bunları daha genel algılaması nedeniyle genel uzantı gibi değerlendirdiğini belirtir.
.com gibi genel uzantılarda ülke sinyali uzantıdan gelmez. Eskiden Search Console'da bir ülke hedefleme ayarı vardı; Google bu ayarın ekosisteme pek değer katmadığı için artık desteklenmediğini açıkladı. Çok dilli veya çok ülkeli sitelerde hreflang etiketlerini kullanmaya devam ettiğini belirtiyor. Türkiye'ye odaklı bir .com sitesi de Türkiye'de görünür olabilir; uzantı yalnızca sinyallerden biridir.
Pratik sonuç: yalnızca Türkiye'ye hizmet veriyorsanız .com.tr doğal bir tercihtir. Birden fazla ülkeye yönelecekseniz .com ile ülke başına alt klasör yapısı (ornek.com/de/) daha esnektir. Google'ın rehberi de ccTLD modelinin her ülke için ayrı alan adı ve altyapı gerektirdiğini, bu yüzden maliyetli olabileceğini not eder.
Fiyat ve yenileme
.com.tr, üç uzantı içinde hem ilk yılda hem yenilemede en düşük maliyetli seçenektir.
Bulutzone listesinde .com kayıt 500,00 ₺, yenileme 503,41 ₺; .com.tr kayıt 91,22 ₺, yenileme 100,98 ₺; .tr kayıt 145,85 ₺, yenileme 155,61 ₺'dir (19 Eylül 2026 itibarıyla, KDV hariç, kura bağlı değişebilir). Üçünde de ilk yıl ile yenileme arasındaki fark küçüktür, yani ikinci yılda sürpriz bir artış beklemezsiniz. Üçünü birlikte tutmanın yıllık yenileme maliyeti bu fiyatlarla toplam 760,00 ₺'dir.
.com'un TL fiyatı daha yüksektir, çünkü .com'un toptan fiyatı ABD doları üzerinden belirlenir ve registry, sözleşmenin izin verdiği sınırlar içinde bu fiyatı artırabilir. Fiyatların nasıl oluştuğunu alan adı fiyatları nasıl belirlenir yazısında ayrıntılı anlattık.
Marka koruması: birden fazla uzantı almak
Ciddi bir marka için en az .com ve .com.tr'yi birlikte almak, taklit ve karışıklık riskini azaltır.
İsminizin başka bir uzantısı bir rakibin ya da kötü niyetli birinin elindeyse, müşterileriniz yanlış siteye gidebilir veya sizin adınıza gönderilmiş gibi görünen e-postalar alabilir. Yıllık birkaç yüz liralık bir ek maliyet bu riski azaltır. Birden fazla uzantı aldığınızda:
- Birini ana adres olarak seçin; site, e-posta ve reklamlarda hep bunu kullanın.
- Diğerlerini ana adrese 301 (kalıcı) yönlendirmeyle bağlayın.
- Tüm alan adlarında otomatik yenilemeyi açın. Koruma amacıyla alınan bir alan adının süresi dolarsa korumanın anlamı kalmaz.
301 yönlendirme, bir adresin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını tarayıcıya ve arama motorlarına bildirir. Nginx kullanan bir sunucuda .com.tr'yi .com'a yönlendirmek için örnek bir yapılandırma:
server {
listen 80;
server_name ornek.com.tr www.ornek.com.tr;
return 301 https://www.ornek.com$request_uri;
}HTTPS isteklerini de yönlendirmek için .com.tr için geçerli bir SSL sertifikası ve 443 portunda benzer bir server bloğu gerekir. Yapılandırmayı değiştirdikten sonra sudo nginx -t ile sözdizimini test edin, yalnızca test başarılıysa sudo systemctl reload nginx ile yeniden yükleyin. Bu komutlar Ubuntu/Debian ve AlmaLinux/Rocky Linux'ta aynıdır.
Alan adını nasıl kaydedeceğinizi ve DNS ayarlarını adım adım alan adı nasıl alınır rehberinde bulabilirsiniz.
Yeni uzantılar (.online, .site) ne zaman mantıklı?
Kısa süreli kampanya, etkinlik veya test projelerinde mantıklı olabilir; uzun süreli bir marka adresi için yenileme ücreti nedeniyle dikkat ister.
.site ve .online, Bulutzone listesinde ilk yıl sırasıyla 44,39 ₺ ve 91,71 ₺, yenilemede ise ikisi de 1.518,54 ₺'dir (19 Eylül 2026 itibarıyla, KDV hariç, kura bağlı değişebilir). Yani ikinci yıldan itibaren .com.tr'nin yaklaşık 15 katı ödenir. Bu uzantılar genel uzantı olduğu için ülke sinyali de taşımaz.
Ana markanız için .com veya .com.tr'yi tercih edip yeni uzantıları yalnızca belirli bir kampanya adresi için kullanmak daha dengeli bir yaklaşımdır. Kampanya bittiğinde alan adını yenilemeyecekseniz, o adrese bağlı bağlantıların ve e-postaların da çalışmayacağını hesaba katın.
Sık sorulan sorular
.com mu .com.tr mi daha iyi?
Tek bir doğru yoktur; müşterileriniz Türkiye'deyse .com.tr, birden fazla ülkedeyse .com daha uygundur. İkisini birlikte alıp birini ana adres yapmak, diğerini yönlendirmek çoğu marka için dengeli bir çözümdür.
.tr domain almak için belge gerekir mi?
.com.tr, .net.tr ve .org.tr için 14 Eylül 2022'den beri gerekmez. .gov.tr, .edu.tr, .k12.tr, .bel.tr, .pol.tr, .av.tr ve .dr.tr gibi kurum veya meslek grubuna özel uzantılar ise belge ister.
Uzantı SEO'yu etkiler mi?
Uzantı içerik kalitesinin yerini tutmaz. Ancak Google, ülke kodlu uzantıları sitenin hedef ülkesine dair güçlü bir sinyal olarak kullanır; .com.tr ve .tr bu yüzden Türkiye hedefli siteler için doğal bir eşleşmedir.
Aynı ismi hangi uzantılarda almalıyım?
Türkiye'de faaliyet gösteren bir marka için en az .com ve .com.tr önerilir; bütçe elveriyorsa .tr de eklenebilir. Bu üçünün yıllık yenileme toplamı Bulutzone listesinde 760,00 ₺'dir (19 Eylül 2026 itibarıyla, KDV hariç, kura bağlı değişebilir).
.com.tr kaç yıllığına alınabilir?
TRABİS kurallarına göre .tr uzantılı alan adları bir defada en az 1, en fazla 5 yıl için tahsis edilir. Yenileme sonrasında da toplam süre 5 yılı aşamaz.
İsminizi .com, .com.tr ve .tr'de birlikte sorgulayın, boş olanları seçip alan adınızı kaydedin.